Het betrof gevallen waarin aandeelhouders van vennootschappen waarvan al het actief was overgedragen en waarin bijgevolg nog enkel liquiditeiten, of “kasgeld” op de balans stond, de aandelen van deze vennootschappen verkochten aan kopers die beweerden dan ze herinvesteringen zouden doen. Sommigen hebben dit daadwerkelijk gedaan, anderen niet.

In plaats van de kasgeldvennootschappen zelf te belasten, of zich te wenden tot de kopers (waarvan sommigen te goeder trouw waren, maar anderen niet aarzelden om het geld van de vennootschap te gebruiken om er de aandelen mee te betalen), heeft de fiscale administratie ook de verkopers van dergelijke aandelen belast op de meerwaarde die zij behaalden.

Wij hebben altijd voorgehouden dat, behoudens voor gevallen waarin de verkoper wist dat de koper het enkel op de liquiditeiten van de vennootschap gemunt had, er geen geldige reden bestond om de verkopers aan te spreken. Het verkopen van aandelen aan de hoogst mogelijke prijs kan immers moeilijk worden beschouwd als een daad die valt buiten het normale beheer van het privé-vermogen, integendeel!

Bovendien is er geen reden om de volledige meerwaarde te belasten, zelfs indien er sprake zou zijn van een abnormaal aspect bij de overdracht van de aandelen, zoals ook het Hof van Cassatie heeft geopperd in een arrest van 30 november 2006. In de versie die toen van toepassing was (en die is gewijzigd met ingang van 1 januari 2006), voorzag artikel 90, 1° van het Wetboek enkel in de taxatie van het eventuele gedeelte van de meerwaarde dat voortvloeide uit de abnormale aard van de handeling.

In de zaak waarover de beslissing viel op 6 november 2009, had het Hof van Beroep van Brussel vastgesteld dat de verkoopprijs overeenstemde met de marktwaarde op het ogenblik van de overdracht, zodat de beweerde abnormale handeling, die bestond uit de verkoop van aandelen van een kasgeldvennootschap, niet resulteerde in een meerwaarde.

De voorziening die de Belgische Staat instelde tegen dit arrest werd verworpen, op grond van de overweging dat artikel 90 de meerwaarde die wordt gerealiseerd naar aanleiding van een verkoop die de grenzen van het normale beheer van het privé-vermogen overschrijdt, niet belast. Dit artikel viseert enkel de winst of baat die uit een dergelijke operatie voortvloeit.

Dit arrest, dat het derde is dat door het Hof van Cassatie wordt geveld in deze materie, zou logischerwijze een einde moeten maken aan de terughoudendheid van de fiscale administratie om rekening te houden met de rechtspraak van het Hof van Cassatie.

Het spreekt daarenboven de vaststellingen van de –slecht geïnformeerde- Parlementaire Onderzoekscommissie fiscale fraude met klem tegen, toen deze naliet elk onderscheid te maken tussen de verschillende zaken met kasgeldvennootschappen, die zij ten onrechte als frauduleus bestempelde.

Thierry AFSCHRIFT